Mindfulness voor leraren en schoolklimaat (leestip)

Onderstaand blogbericht is geïnspireerd op het boek The Mindful Teacher’s Handbook (2022) van Kamalagita Hughes, een ervaren leerkracht en hoofdtrainer voor het Mindfulness in Schools Project (MiSP).

“Mindfulness kan een positieve impact hebben op het eigen welzijn van leerkrachten, én kan ook het schoolklimaat positief beïnvloeden.”

Kamalagita Hughes

Dit thema kwam al eerder aan bod op deze blog naar aanleiding van het grootschalige Myriadonderzoek in het Verenigd Koninkrijk, met o.a. deze conclusies:

Mindfulness-training op school verbetert het schoolklimaat.
Mindfulness-training heeft een positieve impact op leraren en leidt tot minder burn-out.

Ook Vlaams onderzoek komt tot gelijkaardige vaststellingen: Welzijn op het werk voor leraren via no-nonsense meditatie (onderzoek).

‘Hoe kan mindfulness een toch al drukke schoolleider helpen?’

Mindfulness helpt om ‘aanwezig’ te zijn, de volledige aandacht te geven aan wat voor je ligt. Dit crëert rust, aandacht en perspectief om met complexe en onvoorspelbare situaties om te gaan. In een artikel in Harvard Business Review “How Meditation Benefits CEOs” (2015) beschrijft Emma Seppälä 5 aspecten die door meditatie positief beïnvloed worden: veerkracht, emotionele intelligentie, creativiteit, relaties en aandacht.

In een drukke omgeving als een school wordt het huidige moment makkelijk weggeduwd. Toch komt elke toekomstige gebeurtenis voort uit het huidige moment. Uit het MYRIAD-onderzoek is gebleken dat schoolleiders die mindfulness een plek geven op school een positievere en vriendelijkere werkomgeving creëren.

‘Het weer creëren in de klas’

Leerkrachten ‘creëren het weer in de klas’. De neurowetenschap leert ons dat we als sociale, emotionele wezens voortdurend signalen van elkaar oppikken, ook non-verbale signalen. Uit onderzoek blijkt dat leerkrachten die mindfulness beoefenen, een rustigere leeromgeving creëren. Even de tijd nemen om bij onszelf in te checken, onze voeten op de grond te voelen en een paar keer adem te halen, kan helpen om ‘goed weer’ in de klas te stimuleren.

Overgangen en uitschakelen

De schooldag zit vol transities, zowel voor leerlingen als leraren. Van vergaderen naar lesgeven, van lesgeven naar toezicht, en zo gaat het maar door. Een van de grootste overgangen is van de schooldag naar huis. Voor leraren is het niet makkelijk om ‘uit te schakelen’. Mindfulness kan helpen om de knop om te draaien. We zijn het aan onszelf en onze omgeving verplicht om een balans te vinden tussen werk en privé. Zelfzorg is niet egoïstisch. Om voor leerlingen te kunnen zorgen, moeten we eerst goed voor onszelf zorgen.

Zie ook: transities tijdens de schooldag.

Het boek gaat verder expliciet in op stressvolle momenten voor leerkrachten en biedt concrete oefeningen en tips aan om hiermee om te gaan.