Op 30 april werd de Inspiratiedag ‘De school als partner in welzijnsvragen’ georganiseerd. Jan Claeys (Odisee) en Katrien De Maegd (HoGent) brachtten een sterk inhoudelijk kader over kansen en uitdagingen in de samenwerking tussen onderwijs en welzijn.
“Samenwerking tussen welzijn en onderwijs betekent wederkerigheid en complementariteit.” – Jan Claeys
“De school heeft in de eerste plaats een onderwijs opdracht, maar is voor kinderen en jongeren ook een leer- en leefplek.” – Katrien De Maegd
Daarna werd een brede waaier aan workshops aangeboden over oa communicatie met ouders, outreachend werken, armoede, partnerschappen,… In de namiddag konden de deelnemers verder uitwisselen aan de hand van concrete cases. De dag werd afgesloten met een debat tussen de partners en het publiek, en enkele slotbeschouwingen door ministers Elke Van den Brandt en Dirk De Smedt.
Ik kreeg de kans om de inleiding te verzorgen. Hieronder kan je de rode draad lezen van mijn introductie.
Onderwijs en welzijn horen samen
De leefwereld van kinderen laat zich niet opdelen in vakjes. Ze bewegen voortdurend tussen school, thuis, vrije tijd en de buurt. Voor hen vormt dat één geheel. En als kinderen niet in hokjes leven, waarom zouden wij hen dan wel zo benaderen? Het is tijd om bruggen te bouwen tussen sectoren, tussen professionals, tussen werelden.
In Brussel weten we dat de realiteit van kinderen en gezinnen niet stopt aan de schoolpoort. Wat er thuis of in de buurt gebeurt, heeft een directe impact op hoe kinderen leren, groeien en zich ontwikkelen. Welzijn is dus geen extraatje. Het is een basisvoorwaarde voor leren en kansen.
Tegelijk kan en moet de school dit niet alleen dragen. Onderwijs en welzijn vertrekken vanuit een andere opdracht. Onderwijs heeft een pedagogische opdracht, welzijn gaat over sociale grondrechten, over levenskwaliteit. Maar precies dat verschil maakt samenwerking zo krachtig. Wanneer beide sectoren elkaar vinden, ontstaat er ruimte: ruimte voor kinderen om te leren, om veerkracht op te bouwen, om zichzelf te zijn, ook en vooral wanneer het leven complex en moeilijk is.
Een traditie van verbinden
De Vlaamse Gemeenschapscommissie bouwt al decennialang aan die verbinding. Denk aan: het Schoolopbouwwerk Brussel in de jaren ’90; Brede School Brussel vanaf 2010 en de vele schoolpoortprojecten van de voorbije jaren samen met partners zoals De Vrienden van het Huizeke, i-mens (Connect-Hopon), het CAW, Geïntegreerd Breed Onthaal en de lokale bondgenotennetwerken.
Die traditie zetten we vandaag verder. Niet als een tijdelijk project, maar als een gedeelde verantwoordelijkheid. Want leren en welzijn gaan hand in hand.
Nieuwe leidraad: samenwerken met ouders
Recent publiceerde het onderwijsexpertisecentrum Leerpunt een nieuwe leidraad voor scholen over samenwerking met ouders. Daarin staan vijf aanbevelingen die perfect aansluiten bij wat we vandaag centraal zetten:
- Maak van ouderbetrokkenheid een effectief partnerschap
- Communiceer toegankelijk en op maat
- Ondersteun thuisbetrokkenheid
- Benut de kracht van externen
- Werk een partnerschapsbeleid met ouders uit
Die vierde pijler — de kracht van externen — benadrukt expliciet het belang van samenwerking tussen onderwijs en welzijn. Met zelfs een duidelijke oproep om welzijn een fysieke plek te geven op school. Want sommige gezinsnoden overstijgen de onderwijsopdracht, maar beïnvloeden het leren wel rechtstreeks.
Van inspiratie naar engagement
Laat ons vandaag niet alleen ideeën uitwisselen, maar ook engagement tonen. Engagement om elkaar vast te houden, om sectoren te verbinden, om kinderen centraal te zetten in alles wat we doen.
De leefwereld van kinderen zit niet in aparte hokjes. Onze systemen vaak wel. Daarom moeten wij de bruggen bouwen. Want wanneer wij elkaar vinden, vinden kinderen hun kansen.
Leestip: Kan onderwijs zonder welzijn?
