Maak kennis met het ‘Mindfulness in Schools Project’ (MiSP)

Het ‘Mindfulness in Schools Project’ (MiSP, °2009) is een internationale vzw in het Verenigd Koninkrijk. Ze hebben als doel Mindfulness kwaliteitsvol te implementeren in onderwijs en impact te generen op het vlak van geestelijke gezondheid en welzijn. Het Mindfulness in Schools Project zet in op de professionalisering van scholen en leerkrachten, en ontwikkelt curricula en materialen voor mindfulness in de klas. Dit alles gebeurt op basis van onderzoek en onderwijskundige ervaring.

Op hun website vind je oa heel wat informatie over:

  • wat mindfulness wel en niet is (link);
  • de wetenschappelijk basis (link);
  • de implementatie van mindfulness op school (link) – lees over hetzelfde thema ook dit blogbericht of deze publicaties;
  • de onderbouw van de curricula (link);
  • voorbeeldlessen en materialen (link);
  • publicaties (link);
  • online opleidingen (link);
  • …

Deze downloadbare brochure brengt alle informatie samen.

(Niet alles op de website is vrij toegankelijk en je wordt ook doorverwezen naar een betalend aanbod. Toch biedt de website heel wat informatie en inspiratie.)

“The best thing about doing mindfulness was. it helped me focus better in my work when I got stressed.”

Zie ook: Greater Good Science Center – Onderwijsactiviteiten sociaal en emotioneel leren (SEL)

Meer info: Leeswijzer yoga, meditatie en mindfulness op school en in de klas

Michaela school, taalcoaching hoger onderwijs (Raad VGC, 7 juli 2023)

Naast de rekeningen en de derde aanpassing van het Meerjarenplan 2022-2025, kwamen in de plenaire vergadering van de Raad van de Vlaamse Gemeenschapscommissie van 7 juli 2023 nog volgende onderwijsvragen aan bod:

Een Michaela school in Brussel?

Collegelid Gatz benadrukt in zijn inleiding dat het Onderwijscentrum Brussel evidence informed werkt en wetenschappelijke inzichten koppelt aan ervaringsdeskundigheid.  Bovendien probeert OCB de complexe onderwijsrealiteit interdisciplinair te benaderen. 

Daarna gaat hij concreter in op de Michaela school en hij verwijst hierbij naar pedagoog Pedro De Bruyckere die, na zijn bezoek aan deze school, twee belangrijke lessen voor het onderwijs in Vlaanderen beschreef: het belang van sterk leiderschap en het geloof dat iedereen meer kan dan vooraf wordt aangenomen.  Verder zegt De Bruyckere ook: “Het is belangrijk dat je als team een gedeelde, coherente visie hebt zodat leerlingen weten waar ze aan toe zijn en er de nodige rust heerst op school. Welke visie dit is, is ondergeschikt aan de nood aan gedrevenheid en professionaliteit van het schoolteam.” Wat volgens onderzoek wel in alle scholen aanwezig zou moeten zijn, is een “schoolcultuur met focus op het leren van de leerlingen, aandacht voor professionele ontwikkeling, reflectie, samenwerking, collegialiteit en sterk leiderschap.” Dat zijn allemaal kenmerken die in de Michaela School aanwezig zijn, maar evenzeer in andere kwaliteitsvolle scholen met een andere visie en aanpak.

Het collegelid gaat verder in op enkele concrete kenmerken van de Michaela school:

  • Tough love: Dit is een gekend wetenschappelijk concept dat het OCB reeds sinds 2019 heeft opgenomen in haar werking onder de naam “warm demander”. Een “warm demander”-leerkracht is enerzijds warm en hartelijk met de leerlingen, maakt verbinding vanuit een échte en oprechte interesse en is anderzijds veeleisend en streng en brengt structuur en discipline (high relationships én high expectations). Deze dubbele leerkrachthouding is essentieel om effectief te zijn in een superdiverse klas.
  • Competitie: We beschikken over voldoende inzichten inzake motivatie, straffen en belonen om in ons onderwijs een effectieve aanpak te ontwikkelen (oa zelfdeterminatietheorie).
  • Kennis: Het is belangrijk om in te zetten op kennisverwerving én de ontwikkeling van vaardigheden.
  • Opleiding on the job: Dit is ook de basisaanpak van het OCB, maar deze aanpak is effectiever als die kan verderbouwen op een sterke lerarenopleiding.
  • Centrale toetsen: Deze toetsen kunnen zeker bijdragen aan het denkproces in scholen om hun onderwijsaanpak te optimaliseren of zelfs bij te sturen. We moeten bij de implementatie van centrale toetsen ook altijd waakzaam zijn voor niet bedoelde effecten.

(Het uitgebreide antwoord kan je lezen in het volledige verslag van de Raad, zie verder)

Taalcoaching in het hoger onderwijs in Brussel?

De vraag over taalcoaching in het hoger onderwijs gaat ook over het taalonderwijs in het leerplichtonderwijs. Collegelid Gatz beschrijft daarom eerst de VGC-initiatieven én de werking van het OCB met betrekking tot taalonderwijs.

Daarna biedt hij een overzicht van de subsidies aan de Brusselse hogescholen: de Erasmushogeschool en Odisee kregen in 2019 elk 50.000 euro. In 2023 is dit al meer dan 100.000 euro per instelling. De resultaten zijn hoopgevend. Verder worden ook nog extra middelen vrijgemaakt voor de Brusselse lerarenopleidingen om studenten voor te bereiden op de verplichte starttoets.

(Het uitgebreide antwoord kan je lezen in het volledige verslag van de Raad, zie verder)

Het volledige verslag van De Raad van 23 juni 2023 kan je hier lezen.

Een overzicht van alle onderwijsdebatten in de Raad van de Vlaamse Gemeenschapscommissie (beleidsperiode 2019 – 2024), kan je hier terugvinden.

Dankjewel BRUZZ…

…voor de kwaliteit en nuance in jullie berichtgeving. In kranten en sociale media werden we deze week weer eens overspoeld met heel wat meningen over anderstaligheid, meertaligheid, taalonderwijs,… BRUZZ zocht naar nuance én liet vooral ook de stem van taalleerders horen in hele fijne reportages.

Toneelklas anderstaligen: ‘Verrast dat ik het Nederlands zo’n leuke taal vind’

“Het is toch allemaal iets.” Of “Amai nog niet.” In dramalessen, georganiseerd door het Nederlandstalige volwassenonderwijs in Brussel, leren anderstaligen al acterend typisch Vlaamse uitdrukkingen.

In deze toneelcursus leer je vlot en spontaan spreken. Dat miste ik in de gewone lessen. Het gaat in de dramaklas om durven spreken.

(7/7/2023 – lees hier de volledige reportage in BRUZZ)

Brusselse jongeren over hun taalgebruik: ‘Lachen als iemand ‘het’ citroen zegt’

Ontlezing, verminderde taalvaardigheid: internationale onderzoeken zijn niet mals voor de staat van het Nederlands bij de jonge generatie. Maar wat vindt die jonge generatie zelf van haar omgang met taal, en de positie van het Nederlands in Brussel?

Misschien verdienen taalvaardigheden die bij de jongere generatie wél goed ontwikkeld zijn meer aandacht en waardering.

(6/7/2023 – lees hier de volledige reportage in BRUZZ)

Professor nuanceert taalachterstand studenten: ‘Brusselse jeugd heeft troef meertaligheid’

De kennis van het Nederlands bij Brusselse hogeschoolstudenten blijft dalen, zo stellen ze vast bij hogeschool Odisee. Maar volgens VUB-professor in de Taalkunde Alex Housen mag ook de troef van de meertaligheid waarover veel Brusselse studenten beschikken niet onderschat worden.

Een meertalige is niet een aantal eentaligen in één (…) zijn volledige repertoire samen is oneindig veel uitgebreider dan dat van een eentalige.

(4/7/2023 – bekijk hier het interview)

Steeds meer Brusselse hogeschoolstudenten worstelen met Nederlands

Om hun slaagkansen te vergroten, geven de hogescholen taalcoaching aan de studenten die zwak scoren op de taaltest. Voor de graduaats- en lerarenopleidingen krijgen Odisee en de Erasmushogeschool, die met dezelfde problematiek kampt, sinds enkele jaren een subsidie van de Vlaamse Gemeenschapscommissie (VGC).

Meer kans op slagen!

(4/7/2023 – lees hier het artikel in BRUZZ)

Leerkrachtentekort, Leerpunt, OKAN (Raad VGC, 23 juni 2023)

In de plenaire vergadering van de Raad van de Vlaamse Gemeenschapscommissie van 23 juni 2023 kwamen oa volgende onderwijsvragen aan bod:

Leerkrachtentekort (oa 4-daagse schoolweek, schrappen examens)

Naar aanleiding van het initiatief van GO! Brussel om een 4-daagse schoolweek mogelijk te maken, werden door de raadsleden verschillende vragen gesteld over het leerkrachtentekort in Brussel.

Collegelid Gatz start in zijn antwoord met een update van de meest recente cijfers voor Brussel: “Indien we de cijfers van vandaag naast de cijfers van april 2022 leggen, merken we een duidelijke daling op. Er zijn nu 242,6 openstaande vacatures in vergelijking met 306,9 een jaar geleden. Daarnaast zijn er nu 182,6 langdurige afwezigheden in vergelijking met 216,5 een jaar geleden. Al deze cijfers moeten worden afgewogen ten opzichte van de totale groep van ongeveer 7.000 leerkrachten in het Nederlandstalig onderwijs in Brussel” (lees ook in BRUZZ: Lerarentekort daalt met 20 procent in vergelijking met 2022). Aansluitend geeft hij een overzicht van de maatregelen die VGC neemt (oa ten aanzien van zij-instromers).

Daarna werd er kort ingegaan op de vraag over het schrappen van examens. Collegelid Gatz licht de stand van zaken toe in de verschillende netten. Waar examens geschrapt worden, wordt gekozen voor “alternatieve vormen van evaluatie”.

Wat de 4-daagse-schoolweek betreft, beschrijft collegelid Gatz de proeftuin, zoals die is goedgekeurd door Vlaanderen. Dit project zal twee jaar lopen en goed opgevolgd worden om de “wenselijkheid, de haalbaarheid en de budgettaire inpasbaarheid” na te gaan.

Samenwerking OCB en Leerpunt (Leer.)

Het collegelid Gatz start met een beschrijving van het nieuwe Leerpunt: “Het Leerpunt, met pedagoog Pedro De Bruyckere aan het hoofd, moet een onafhankelijk kenniscentrum worden dat waardevolle inzichten uit de wetenschap en effectieve lesmethodes vertaalt en verspreidt naar de onderwijspraktijk”. Het OCB zoekt verbinding en is ook vragende partij om samen te werken in functie van de specifieke situatie van het grootstedelijk en Brussels onderwijs. Hij besluit: “het OCB beschouwt de werking van Leerpunt als complementair en verrijkend voor de eigen werking”.

Stavaza OKAN-klassen

In zijn antwoord op de vraag naar capaciteit, geeft collegelid Gatz oa dit overzicht:

“Voor volgend schooljaar (2023-2024) ziet de inschatting van de plaatsen er als volgt uit:

  1. Hoofdstedelijk Instituut Anneessens-Funck (Brussel): opgegeven capaciteit van 160 (nog
    niet volzet);
  2. GO! Meertalig Atheneum Woluwe (Sint-Pieters-Woluwe): opgegeven capaciteit van 60
    (nog niet volzet);
  3. Don Bosco (Sint-Pieters-Woluwe): opgegeven capaciteit van 55 (nog niet volzet);
  4. Sint-Guido Instituut (Anderlecht): sinds 6/06/2023 zijn alle 80 plaatsen in Sint-Guido voor
    volgend schooljaar volzet.    “

Verder beschrijft hij het aanvullend beleid vanuit de VGC met betrekking tot OKAN.

Het volledige verslag van De Raad van 23 juni 2023 kan je hier lezen.

Een overzicht van alle onderwijsdebatten in de Raad van de Vlaamse Gemeenschapscommissie (beleidsperiode 2019 – 2024), kan je hier terugvinden.

OCB-onderwijsdag 2023

Op 21 juni 2023 nodigde het Onderwijscentrum Brussel (OCB) directies, onderwijsbegeleiders en bredeschoolcoördinatoren uit voor de jaarlijkse OCB-onderwijsdag. Ik startte met het toelichten van enkele accenten in de OCB-werking. Daarna verzorgde Katelijne Van Lommel een boeiende lezing over ‘gedrag als een vorm van communicatie’. Minister Gatz sloot de voormiddag af met enkele acties van de VGC rond dit thema. Een kort verslag…

Op 21 juni kon ik natuurlijk niet anders dan starten met de Internationale Yogadag. De Verenigde Naties willen met deze dag mensen en landen stimuleren om “gezondere keuzes te maken en een levensstijl te hanteren die een goede mentale en fysieke gezondheid bevordert.” Ik parafraseerde een uitspraak van Thich Nhat Han, oprichter van de Wake Up Schools: “Brussels teachers will change the world”.

Bij de toelichting over de OCB-werking kwamen 3 luiken aan bod:

Ondersteuning

Volgend schooljaar zullen de OCB-ondersteuners een 130-tal scholen begeleiden.  Taalbeleid, taalonderwijs en omgaan met meertaligheid blijven de meest voorkomende thema’s.  Maar er zijn ook heel wat ondersteuningsvragen rond armoede, MOS en leer-, klas- en schoolklimaat.

Vorming

Volgend schooljaar biedt het OCB verschillende vormingen aan over leesonderwijs, een vorming over armoede en executieve functies, een traject voor mentoren in het kader van aanvangsbegeleiding, vormingen over outdoor learning, STEM, partnerschap met ouders én een actiedag leerlingenparticipatie.

Projecten

Het OCB heeft tenslotte nog verschillende projecten…

Er werd concreter ingezoomd op de hervorming van de bredeschoolwerking, het nieuwe project GeneratieBXL en het aanbod Lego Education.

Daarna nam Katelijne Van Lommel ons mee in een inspirerend en soms confronterend verhaal over leerlingengedrag en verfijnde pedagogiek. Ze hield een pleidooi voor interdisciplinaire kennis en ons eigen weten als basis om (moeilijk) gedrag te begrijpen en er mee om te gaan. Ze beschreef moeilijk gedrag als ‘signaalgedrag’ en in de aanpak schoof ze co-regulatie en verbinding naar voren als cruciale pijlers.

In haar boeken wordt haar visie en de vertaling ervan naar de praktijk uitvoerig behandeld.

Minister Gatz gaf in zijn slotwoord een overzicht van enkele belangrijke initiatieven vanuit de VGC: de werking leer-, klas- en schoolklimaat van OCB; de ontwikkeling van een expertisecentrum in de schoot van Kasterlinden en Zaveldal; de initiatieven Kans, Abrusco, Time-in,…

Hieronder vind je de presentatie van het eerste deel (de werking van OCB 23 – 24). Op de website van OCB kan je een nieuwsbericht lezen: “OCB-Onderwijsdag 2023 legt de nadruk op leerlinggedrag“.

Inspirerende schoolbezoeken in Brusselse scholen, deel 5

Verbinding houden met scholen en directies, is cruciaal om richting te kunnen geven aan het Onderwijscentrum Brussel. Daarom probeer ik regelmatig scholen te bezoeken en de directie te ontmoeten op zijn/haar werkplek.

Van elk bezoek zou ik een rijk en boeiend verslag kunnen schrijven, maar ik beperk me hier per school tot één element… (deel 5: Paloke; Peter Benoit; Sint-Guido; De Zenne)

Paloke (BaO) – Sint-Jans-Molenbeek

Vanuit VGC en OCB vinden we het belangrijk dat leerkrachten die voor de klas staan goed opgeleid zijn: we leiden zij-instromers toe naar een lerarenopleiding (Ik wil leerkracht worden in Brussel) en ondersteunen via het OCB de aanvangsbegeleiding van zij-instromers.

Peter Benoit (BaO) – Neder-over-Heembeek

Als het over onderwijsvisies gaat, moet ik vaak denken aan het inzicht van Pedro De Bruyckere: “Ik ben er van overtuigd dat er niet 1 zaligmakende visie is op hoe een school er moet uitzien. Meer nog, het hebben van een visie is belangrijker, dan welke visie iemand aanhangt voor effectief onderwijs. Een van de rijkdommen van bijvoorbeeld het Vlaamse onderwijs is volgens mij de rijkdom aan verschillende benaderingen in scholen.“

Sint-Guido (SO) – Anderlecht

De uitdagingen in een Brusselse secundaire school zijn groot: uitbouwen van een krachtig taalbeleid met sterk taalonderwijs, het ontwikkelen van een verbindend leer-, klas- en schoolklimaat voor een heel diverse leerlingenpopulatie, zoeken naar oplossingen voor het leerkrachtentekort en verloop, doelgericht inzetten van partnerorganisaties,… Goed teamwerk kan in deze context het verschil maken!

De Zenne (BaO) – Laken

Stadsleerkrachten moeten investeren in het verbinden van de klas (binnenschoolse) met het breder netwerk rond het kind of de jongere (buitenschoolse) in functie van een brede, integrale ontwikkeling van de superdiverse leerlingenpopulatie (Urban Education, samenwerking met de omgeving).

Lees ook:

Leesonderwijs in Brussel (Raad VGC, 9 juni 2023)

Er stonden verschillende onderwijsvragen op de agenda van de plenaire vergadering van de Raad van de Vlaamse Gemeenschapscommissie (9 juni 2023): het plaatstekort in het Nederlandstalig secundair onderwijs te Brussel, de achteruitgang qua leesniveau van de leerlingen (PIRLS-onderzoek), en de “leraar-specialisten”.

Ik zoom vandaag even in op de vraag over het leesonderwijs en de resultaten van PIRLS. Raadslid Gilles Verstraeten gaat in zijn vraagstelling op zoek naar de gevolgen voor het Nederlandstalig onderwijs in Brussel, de rol van ouders en de plaats van thuistaal.

Collegelid Gatz haalt in zijn antwoord volgende elementen aan:

  • Het probleem van leesvaardigheid is niet zozeer enkel terug te brengen tot een andere thuistaal. De onderzoekers geven terecht aan dat er meer onderzoek nodig is en ondertussen moet de overheid daarop een antwoord formuleren met een gepast beleid.
  • De situatie is complex want er zijn ook de gevolgen van de coronacrisis, het lerarentekort, de kansarmoede,…
  • De VGC probeert complementair aan het Vlaamse beleid in te zetten op het lerarentekort, op de professionalisering van de Brusselse schoolteams op het vlak van leesbeleid en leesdidactiek (via het OCB), op de ondersteuning van scholen bij het ouderbeleid, op het bevorderen van de samenwerking school en bibliotheek, op het creëren van leeskansen buiten de school(m)uren en ten slotte, op het stimuleren van een goede ontwikkeling van de moedertaal om verwerving van de schooltaal te versterken. 
  • De VGC moet ervoor zorgen dat er voldoende en goed opgeleide leerkrachten zijn. Het lerarentekort helpt niet echt bij de professionalisering van scholen op het vlak van leesonderwijs. 
  • Nog enkele concrete acties:
    • Het OCB stelt ondersteuningstrajecten en een vormingsaanbod ter beschikking met aandacht voor ontluikende geletterdheid in de kleuterschool, het aanvankelijk leesonderwijs in het eerste leerjaar en doorheen de volledige schoolloopbaan een blijvende focus op de verdere ontwikkeling van technisch lezen, begrijpend lezen en leesmotivatie.
    • Buiten de school(m)uren is er de voorbije jaren enerzijds, een stijgende samenwerking met de Brusselse bibliotheken, en anderzijds krijgen de scholen de mogelijkheid om hun schoolbibliotheek verder uit te bouwen. De VGC biedt extra subsidies voor het inrichten van leeshoeken en het aankopen van leesmateriaal. 
    • De VGC tracht anderstalige ouders ertoe aan te zetten Nederlands te leren, via het aanbod van het Huis van het Nederlands en van Ligo Brusselleer.  
  • Over thuistaal zegt collegelid Gatz nog het volgende: Het is geenszins een wedstrijdje thuistaal versus schooltaal. De schooltaal, het Nederlands, moet altijd het doel blijven. Maar als de thuistaal boosten daarbij kan helpen, moeten we dat in acht nemen. Het wetenschappelijk onderzoek geeft dat ook aan. 
  • Tenslotte wijst het collegelid door naar de websites van OCB: www.brusselvoltaal.be  en www.communicerenmetouders.brussels.

Lees ook Elke ket een goede lezer! en Lezen lezen lezen over goed leesonderwijs in Brussel. 

Het volledige verslag van deze vergadering kan je hier raadplegen, met ook nog onderwijsgelinkte vragen aan collegevoorzitter Elke Van den Brandt over voedselarmoede bij kinderen en de toekomst van de buitenschoolse opvang.

Een overzicht van alle onderwijsdebatten in de Raad van de Vlaamse Gemeenschapscommissie (beleidsperiode 2019 – 2024), kan je hier terugvinden.

Yoga, meditatie, mindfulness en professionele identiteit bij startende leerkrachten (onderzoek)

We zien de voorbije jaren een toenemende belangstelling voor mindfulness, meditatie en yoga bij leerkrachten. Onderzoek hierover focust vooral op de impact van mindfulness op stress, burn-out en welzijn (zie De stadsleerkracht onder druk, burn-out en mindfulness). Het gaat veel minder over “professionele identiteit, ethiek of keuzevrijheid“ van leerkrachten. Een kleinschalige studie (juni 2023) probeerde via een kwalitatief onderzoek zicht te krijgen op de rol van contemplatieve praktijken (waaronder mindfulness, meditatie en yoga) in de professionele ontwikkeling van startende leraren (onderzoeksinterviews, etnografische observatie en participatieve visuele methoden). Yoga, meditatie en mindfulness zouden kunnen zorgen voor stabiliteit (betekenisgeving, doelgerichtheid) binnen de ervaringen en gevoelens van kwetsbaarheid, onzekerheid en verandering waar startende leerkrachten mee te maken krijgen.

Mia's tekening: De leraar-als-schijnwerper, gebukt onder een stapel boeken (mijn complexe rol als leerkracht onder druk van verschillende normen en verwachtingen van buitenaf)
Mia’s tekening: De leraar-als-schijnwerper, gebukt onder een stapel boeken (mijn complexe rol als leerkracht onder druk van verschillende normen en verwachtingen van buitenaf)

De onderzoekers gingen aan de slag met zeven beginnende leraren, die meditatie een belangrijke plaats geven in hun leven. Ze stellen vast dat de meditatiepraktijken van deze leraren nauw verweven zijn met de ontwikkeling van hun professionele identiteit. Binnen de huidige onderwijscontext ervaren leraren soms onvoldoende doelgerichtheid/betekenis en hebben onderwijsbeleid en onderwijsmanagement de neiging om autonomie, keuzevrijheid en betrokkenheid van leraren uit te hollen. Yoga, meditatie en mindfulness kunnen een anker bieden bij het creëren van een professionele lerarenidentiteit. Leraren zijn immers op zoek naar de koppeling van hun persoonlijke missie (levensdoelen, waarden) aan hun professionele rol. Het verbinden van deze twee elementen geeft leraren meer veerkracht, maar kan ook bijdragen tot het duurzaam kiezen voor onderwijs (retentie).

Deze studie heeft vooral de verdienste dat ze ons doet nadenken over het belang van professionele identiteit van leerkrachten in relatie tot hun persoonlijke identiteit (waarden, ethiek, spiritualiteit, bekenisgeving,…). Er kunnen interessante linken gemaakt worden naar het werk van Gert Biesta (oa onderwijs als ontmoeting tussen subjecten) of Geert Kelchtermans (oa kwetsbaarheid als onderdeel van de professionaliteit van leraren).

Er zitten heel wat elementen in het onderzoekrapport van deze studie, die ik hier niet allemaal aan bod kan laten komen (bv. meditatiepraktijken blijken ook leraren te helpen bij de ontwikkeling van een belangrijk pedagogisch inzicht, namelijk dat de problemen in de school- en klaspraktijk ook te maken hebben met de eigen aannames van de leraar; bv. impact op lerarenopleiding…). Je kan het volledig rapport hier lezen.

contemplative-practices-and-teacher-professional-becomingDownload

Rapport over leerkrachtenverloop in Engeland

“The thing is, I think there are bigger issues that need to be dealt with… I could get paid more, but if I’ve still got a really heavy workload, then those things affect your job satisfaction, your stress levels, your mental health, and that’s just something I value more than the pay at the moment.”

Vandaag (6 juni 2023) verscheen een interessant rapport door de Commission on Teacher Retention van Public First over het leerkrachtenverloop en leerkrachtentekort in het secundair onderwijs in Engeland. De Commissie, die in december 2022 van start ging, wilde enerzijds de drijfveren van leraren en schoolleiders onderzoeken die het beroep verlaten en anderzijds nagaan wat hen zou stimuleren om te blijven. Er werd hierbij ook gekeken naar armere regio’s en plaatsen met slechtere onderwijsresultaten.

Er komen heel wat herkenbare elementen aan bod: werkdruk, planlast en verantwoordingsdruk; veelheid aan verantwoordelijkheden en maatschappelijke verwachtingen; uitdagend leerlingengedrag; opleiding en professionalisering; leiderschap en schoolcultuur;…

De commissie bespreekt in haar rapport verschillende thema’s, verwerkt kwantitatieve en kwalitatieve data, brengt verslag uit van focusgroepen,… en komt tot de conclusie dat er een meersporenbeleid nodig is. Ze vatten hun analyse samen in 10 aanbevelingen:

  1. Het statuut van leraar herzien (oa verloning en voorwaarden);
  2. Duidelijke richtlijnen creëren over het reduceren van werkdruk;
  3. Schoolleiders (schoolbesturen) op regelmatige basis kritisch laten kijken naar de werkdruk die ze zelf creëren;
  4. Duidelijke ambities vanuit de overheid vooropstellen om het leerkrachtenverloop tegen te gaan;
  5. De verantwoordelijkheden van leraren en scholen vanuit de overheid duidelijk definiëren (+ ook wat hun verantwoordelijkheid niet is);
  6. Een maatschappelijk en politiek debat voeren over de complexiteit van de behoeften van kinderen en jongeren en het gedrag van leerlingen dat steeds uitdagender wordt (in die mate dat het de draagkracht en expertise van leerkrachten overstijgt);
  7. Een gespecialiseerde adviesdienst voor personeelszaken oprichten ter ondersteuning van goede praktijken op het vlak van flexibel personeelsbeleid en arbeidsvoorwaarden;
  8. Vanuit de overheid de opleiding van leraren en de inhoudelijke kaders herzien (beroepsprofiel);
  9. Verantwoording van de school- en onderwijspraktijk (oa tav inspectie) meer holistisch benaderen;
  10. Schoolleiders expliciet ruimte geven om zich te professionaliseren.

Het volledige rapport kan je hier lezen.

1970s-working-conditions-in-the-2020sDownload

Lees ook:

BuitenSpel, een stimulerende speel- en leerplek op school…

Naar aanleiding van het initiatief van Knack ‘De mooiste speelplaats van de maand’ (2023), wil ik graag even onze Brusselse speelplaatsen onder de aandacht brengen. Met de subsidie BuitenSpel van de VGC kregen Brusselse scholen de kans om van hun speelplaats een leuke en stimulerende speel- en leerplek te maken met kansen tot breed leren en outdoor learning.

BuitenSpel kwam tegemoet aan de noden van Brusselse schoolteams: “Brusselse leraren dromen van een aangename leeromgeving met voldoende uitrusting en ruimte om flexibel te gebruiken en innovatief te kunnen lesgeven. Ze benadrukken het belang van een groene, gezonde buitenomgeving (met ruime speelplaats). Een kwaliteitsvolle schoolinfrastructuur en schoolomgeving, komt rust en concentratie ten goede, bevordert persoonlijke contacten, creëert meer differentiatiemogelijkheden,…” (zie Ronde van Brussel).

Door het creëren van een uitdagende speel- en leeromgeving wou VGC investeren in onder andere volgende doelen:

  • extra taalstimuleringskansen bieden;
  • sociale vaardigheden ontwikkelen;
  • inspelen op diversiteit van talenten, voorkeuren, ontwikkelingsniveau, culturele achtergrond;
  • motorische en zintuigelijke stimulansen creëren.

Binnen elk project was er ook aandacht voor:

  • natuurbeleving en natuurlijke spelelementen;
  • de participatie van leerlingen, ouders en buurt;
  • het multifunctioneel gebruik;
  • duurzaamheid van de inrichting.

Om te komen tot een kwaliteitsvol, creatief en stimulerend speelplaatsgebeuren werd met de verschillende lokale betrokkenen (schoolteam, ouders, leerlingen, buurtpartners,…) en onder begeleiding van het Onderwijscentrum Brussel gewerkt aan een gedeelde visie met duidelijke afspraken.

Ondertussen zijn er 159 BuitenSpel-projecten in Brussel. Via deze link kan je alle projecten bekijken en je laten inspireren.

Lees het artikel over het Lutgardiscollege en Wonderwoud in Oudergem hier.